Dự án chỉnh trị sông Hồng (Hà Nội): Cần đặt vào quy hoạch tổng thể hệ thống sông và vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu

Đăng lúc: Thứ hai - 25/11/2013 15:31 - Người đăng bài viết: admin

Sông hồng

Sông hồng

Nguyên Cục trưởng Cục Đê điều Nguyễn Ty Niên đã chỉ ra 4 điểm huyệt mà dự án qui hoạch khu vực sông Hồng đoạn qua Hà Nội nên "tránh". Cũng theo ông, vấn đề đặt ra của dự án này sẽ động chạm đến... 10 triệu cư dân đồng bằng sông Hồng. Hội thảo Phản biện xã hội về tiêu thoát lũ và tác động của dự án qui hoạch cơ bản khu vực sông Hồng đoạn qua Hà Nội lần 2 do Hội Tưới tiêu Việt Nam tổ chức ngày 8/10 đã tiếp tục nhận được những ý kiến thẳng thắn của các nhà nghiên cứu.
Đào sâu hay mở rộng đều không ổn định

Nguyên Cục trưởng Cục đê điều Nguyễn Ty Niên nhìn nhận, vấn đề đặt ra của dự án hợp tác với Hàn Quốc không phải chỉ là việc thoát lũ mà quan trọng hơn, còn động chạm đến 10 triệu nông dân đồng bằng sông Hồng. Theo ông, dòng sông Hồng biến động dữ dội chỉ sau sông Hoàng Hà (Trung Quốc) và việc đắp đê sông Hồng chỗ rộng, chỗ hẹp là tổng kết suốt chiều dài lịch sử của cha ông ta về dòng sông này.

Với quan điểm tôn trọng tự nhiên, ông Niên cho rằng, chúng ta có thể gọt được đất, nhưng không gọt được... trời. "Người Hà Nội vẫn mơ về một kè đẹp chạy dọc dòng sông, nhưng có làm kè dòng sông lại bồi đắp lên và tự tìm một cân bằng mới", ông Niên nhận định. Theo dự án, lòng sông sẽ được mở rộng tại cửa Liên Mạc và điểm sau cầu Chương Dương, nhưng ông Niên lại chỉ ra 4 "điểm huyệt" của đoạn sông Hồng chảy qua Hà Nội không được chạm đến: Cửa Liên Mạc, Bắc Hưng Hải, Vĩnh Tuy, sông Đuống. Theo ông Niên, đây chính là những điểm dòng sông áp sát vào giúp cho việc lấy nước nên dù ủng hộ ý tưởng xóa đi những manh mún, nheo nhóc bên dòng sông, ông vẫn "quán triệt" nguyên tắc bảo lưu 4 điểm huyệt trên cùng quan điểm không động tới bãi giữa sông.

Theo ông Hoàng Đình Kỳ, thành viên của Liên hiệp Các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Dự án "Quy hoạch cơ bản phát triển khu vực sông Hồng đoạn qua Hà Nội" có 3 vấn đề nổi cộm. Trong đó đáng chú ý là việc dự án lấy quá nhiều đất của dân nhưng lại đền bù với giá rất thấp. "một căn nhà 4-5 tầng tính ra chỉ được đền bù 600 triệu đồng. Với ngần ấy tiền, người dân sẽ phải xoay sở như thế nào  để có cuộc sống ổn định? Dự án chỉ tính đến việc lấy thật nhiều đất, xây nhiều nhà cao tầng để bán thu lợi nhuận, mà lại không tính đến lợi ích của người dân sống ở đó" - ông Kỳ thẳng thắn.

Đừng biến phố cổ thành sân sau

Đánh giá dự án đã đưa ra những vấn đề rất hay, nhưng ông Phan Đình Đại, chuyên gia phía Việt Nam tham gia dự án này cũng nhìn nhận, có 2 điểm rất cơ bản của dự án chưa ổn. Cụ thể, trong qui hoạch chưa làm rõ được việc di dân như thế nào (mới chỉ nói tái định cư tại chỗ) nên thiếu tính khả thi. Dự án cũng mới chỉ nghiên cứu lũ bề mặt, chưa đề cập đáy sông vận động như thế nào, địa chất ra sao, dẫn tới phương án xử lí đê điều không hợp lí.

Kiến trúc sư cảnh quan Trần Thanh Vân cho rằng, Hà Nội đã mở rộng với diện tích 334 ngàn ha mà vẫn tìm cách "chui" vào lòng sông là không hợp lí. Theo bà Vân, Hà Nội đã mở rộng địa giới, quỹ đất hiện nay không thiếu, vì thế không nhất thiết phải "cố đấm ăn xôi" triển khai dự án xây dựng "thành phố sông Hồng" . Bà Vân nhấn mạnh: "Nếu hàng loạt các nhà cao tầng mọc lên ở bên bờ sông Hồng thì những khu phố cổ của Hà Nội sẽ nhếch nhác hơn và chẳng khác gì những khu ổ chuột. Trong khi đó, chính chúng ta đang lên tiếng giữ gìn và bảo vệ cảnh quan phố cổ". Bà Vân cho rằng, không nên xây nhà cao tầng tại khu vực sông Hồng. Xây những nhà cao tầng tại đó sẽ biến phố cổ thành sân sau của những tòa nhà cao tầng.

Ở góc nhìn khác, theo nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc, số lượng người dân phải di dời quá nhiều. Họ sẽ sinh sống, trồng trọt và chăn nuôi như thế nào.

Đánh giá chung về dự án, ông Lê Đức Năm, Tổng Thư ký Hội Tưới tiêu Việt Nam cho rằng, một Thủ đô văn minh hiện đại không thể tồn tại hiện tượng xâm lấn dòng, xây dựng trái phép các công trình... Vì vậy, đề án quy hoạch Thủ đô nói chung và quy hoạch cơ bản phát triển khu vực sông Hồng đoạn qua Hà Nội là việc làm hết sức cần thiết. Ông Năm lưu ý, sông Hồng là sông quốc tế, vì vậy dự án quy hoạch chỉnh trị sông Hồng và giao thông đường thủy phải đặt vào tổng thể hệ thống sông để xem xét và phải tính đến sự biến đổi khí hậu toàn cầu.

Phát biểu tại Hội thảo, nhiều chuyên gia không tán thành với phương án 4 đê (mỗi bên 2 đê) và không hợp với không gian và cảnh quan tại khu vực sông Hồng.

 


Nguồn tin: Theo www.monre.gov.vn